قطب الدين الراوندي

503

سؤال و جواب فقهى ( فارسي )

مقدمة [ محقق ] رسالة في حكم شيربها ميرزا ابو القاسم قمى ( صاحب قوانين ) تحقيق : سيد حسن فاطمى يكى از رسمهاى ايرانيان قراردادن چيزى براى خانوادهء دختر هنگام ازدواج است كه به آن « شيربها » گفته مىشود . از آنجا كه چنين رسمى در قرنهاى اوّليّهء اسلام - دست‌كم در ميان عرب - مرسوم نبوده ، حكم شيربها با صراحت در روايات مطرح نشده است . حتى فقها نيز كمتر بدان پرداخته‌اند و تنها به حكم يك فرض تصريح كرده‌اند و آن صورتى است كه در عقد ، چيزى براى پدر قرار داده شود . حال آنكه هميشه شيربها در عقد نام برده نمىشود ؛ بلكه در زمان ما ، عقد را بدون در نظر گرفتن شيربها جارى مىسازند . و پرداخت آن ، بر اساس قرارداد جداگانه‌اى ميان شوهر و خانوادهء دختر است . جاى بحث است كه آيا شيربها جزء مهر محسوب مىشود ؟ آيا شيربها حكم جعاله دارد ؟ آيا پرداخت آن بر شوهر واجب است ؟ آيا شوهر پس از پرداخت ، حق رجوع دارد ؟ آيا رضايت شوهر شرط جواز تصرّف پدر دختر است ؟ و . . .